VÌ SAO TIẾNG NHẬT CÓ 3 BẢNG CHỮ CÁI?

Khi bắt đầu học tiếng Nhật, hầu hết người học đều cảm thấy bất ngờ khi biết ngôn ngữ này sử dụng đồng thời tới ba bảng chữ cái. Đây không chỉ là một nét đặc trưng mà còn là thử thách lớn đối với những ai mới tiếp cận ngôn ngữ này. Vậy nguyên nhân lịch sử nào đã dẫn đến việc hệ thống chữ viết của Nhật Bản tồn tại song song ba bộ chữ khác nhau? Hãy cùng Kiến Minh tìm hiểu câu trả lời qua bài viết dưới đây.

1. Khái quát 3 bảng chữ cái trong tiếng Nhật

Trước khi tìm hiểu nguyên nhân hình thành, chúng ta cần nắm rõ vai trò và đặc điểm của từng bảng chữ cái đang được sử dụng trong tiếng Nhật hiện đại:

1.1. Hiragana (Bảng chữ cái mềm):

Gồm các chữ cái có đường nét mềm mại và uyển chuyển. Bảng chữ cái này đảm nhiệm chức năng biểu âm trong tiếng Nhật cùng chức năng ngữ pháp chính trong câu, chẳng hạn như biểu thị các trợ từ, phần đuôi biến đổi của động từ và tính từ, hoặc dùng để viết những từ vựng không có chữ Hán tương ứng.

1.2. Katakana (Bảng chữ cái cứng):

Các chữ cái trong bảng Katakana gồm các nét thẳng, gấp khúc và góc cạnh hơn. Tương tự với Hiragana, Katakana được dùng để biểu âm tiếng Nhật. Tuy nhiên, bảng chữ cái này chủ yếu được sử dụng để phiên âm các từ mượn từ nước ngoài, tên riêng của người và địa danh quốc tế, cũng như các thuật ngữ chuyên ngành trong khoa học và kỹ thuật.

1.3. Kanji (Chữ Hán):

Là hệ thống chữ tượng hình được du nhập từ Trung Quốc. Kanji mang phần nội dung chính của câu, thường dùng để viết biểu thị nghĩa của danh từ, động từ, tính từ và tên riêng của người bản địa.

2. Nguồn gốc lịch sử của hệ thống ba bảng chữ cái

Sự tồn tại của hệ thống ba bảng chữ cái này trong tiếng Nhật là kết quả của quá trình tiếp nhận và điều chỉnh ngôn ngữ kéo dài qua nhiều thế kỷ.

2.1. Kanji: Nền móng chữ viết đầu tiên từ đại lục

Kanji chính là hệ thống chữ viết đầu tiên được du nhập đến Nhật Bản thông qua quá trình giao lưu văn hóa Trung Hoa.

Trong giai đoạn đầu, tiếng Nhật hoàn toàn chỉ là một ngôn ngữ nói và chưa có hệ thống chữ viết độc lập. Vào khoảng thế kỷ thứ 5, Kanji bắt đầu được truyền vào Nhật Bản từ bán đảo Triều Tiên thông qua giao thương. Do người bản địa lúc bấy giờ chưa có chữ viết riêng, họ đã mượn toàn bộ hệ thống chữ Hán để ghi lại âm thanh và ý nghĩa của tiếng nói hàng ngày.

Dù trải qua hàng nghìn năm cải biên để phù hợp với ngữ âm bản địa, Kanji vẫn đóng vai trò là trụ cột quan trọng nhất, giữ lại ý nghĩa cốt lõi của từ vựng trong tiếng Nhật cho đến tận ngày nay.

2.2. Hiragana: Giản lược để ghi chép nhanh hơn

Manyogana (万葉仮名) là tiền thân của chữ Hiragana. Đây là hệ thống tiếng Nhật cổ, dùng chữ Hán của Trung Quốc để biểu âm tiếng Nhật. Đến khoảng thế kỷ thứ 9, để việc ghi chép viết trở nên nhanh chóng và thuận tiện hơn, Manyogana được giản lược bớt các nét, tạo thành hệ thống chữ viết thảo. Từ năm 1900, chữ Hiragana đã được chuẩn hóa thành một dạng duy nhất và được sử dụng phổ biến cho tới ngày này.

2.3. Katakana: Hệ thống ký hiệu hỗ trợ đọc hiểu

Tương tự với Hiragana, Katakana cũng bắt nguồn từ Manyogana.

Vào thời kỳ đầu khi Phật giáo phát triển tại Nhật Bản, các nhà sư Nhật Bản đã sử dụng Manyogana để phiên âm cách đọc kinh Phật giáo được viết bằng chữ Hán từ Trung Quốc. Tuy dùng để phiên âm tiếng Nhật nhưng hệ thống chữ Manyogana lại chứa một khối lượng lớn chữ Hán, do đó các nhà sư Nhật Bản đã gặp nhiều khó khăn trong việc ghi nhớ và phát âm. Vì vậy, họ cần một hệ thống ký hiệu gọn gàng và thống nhất hơn để ghi chú cách đọc ngay bên cạnh văn bản gốc.

Từ nhu cầu thực tế đó, họ đã chọn ra một phần nét hoặc góc của chữ Hán để tạo thành các ký tự góc cạnh, dễ nhìn, từ đó hình thành nên Katakana. Ban đầu, hệ thống chữ này chỉ đóng vai trò như những ghi chú giúp người đọc định vị cách phát âm chứ chưa được coi là một bảng chữ cái độc lập.