Cách đi tàu điện & mua thẻ Suica/Pasmo tiết kiệm nhất cho người mới

“Có phải lần đầu đến Nhật bạn lo lắng vì hệ thống tàu điện quá phức tạp?”

   Nên bắt đầu từ đâu khi lần đầu đi tàu điện ?

Nhật Bản nổi tiếng với hệ thống tàu điện hiện đại, chính xác và phủ khắp cả nước. Chỉ cần vài phút, bạn có thể di chuyển từ khu vực này sang khu vực khác mà gần như không phải lo lắng về tình trạng kẹt xe. Thế nhưng,  đối với những người lần đầu đặt chân đến Nhật, việc nhìn vào bản đồ tàu điện với hàng chục tuyến, nhiều màu sắc và hàng trăm nhà ga khác nhau có thể khiến không ít người cảm thấy rối ren.

 

Du học sinh, thực tập sinh và khách du lịch chia sẻ rằng họ từng lên nhầm tàu, xuống sai ga hoặc mất hàng chục phút chỉ để tìm đúng lối ra của nhà ga đã không ít lần trễ giờ học, giờ làm. Trong bài viết này, Kiến Minh sẽ chia sẻ để các bạn hiểu được cách hoạt động của hệ thống tàu điện và biết sử dụng thẻ IC như Suica hoặc Pasmo, các mẹo giúp tiết kiệm chi phí khi đi tàu điện, để ngay cả người mới cũng có thể tự tin khám phá Nhật Bản nhé !

   Hiểu đúng về hệ thống tàu điện tại Nhật Bản.

Nguyên nhân khiến người mới cảm thấy "rối" là vì Nhật Bản không chỉ có một hệ thống tàu điện duy nhất. Thay vào đó, nhiều công ty cùng khai thác các tuyến đường sắt, tàu điện ngầm và xe buýt, mỗi đơn vị sẽ có tuyến đường, giá vé và phạm vi hoạt động khác nhau.

 

   JR (Japan Railways) là gì?

JR là hệ thống đường sắt lớn nhất Nhật Bản và cũng là cái tên quen thuộc nhất đối với khách quốc tế. Hầu hết các thành phố lớn đều có tuyến JR chạy qua, trong đó nổi tiếng nhất là tuyến Yamanote Line tại Tokyo – tuyến tàu chạy vòng quanh trung tâm và kết nối nhiều địa điểm nổi tiếng như Shinjuku, Shibuya, Ueno hay Tokyo Station. Nếu bạn di chuyển giữa các quận lớn hoặc đi từ thành phố này sang thành phố khác, rất nhiều khả năng bạn sẽ sử dụng tàu JR.

   Tokyo Metro và Toei Subway.

JR giống như "xương sống" của hệ thống đường sắt thì Tokyo Metro và Toei Subway lại là hai mạng lưới tàu điện ngầm quan trọng tại thủ đô Tokyo. Hai hệ thống này giúp kết nối những địa điểm du lịch nổi tiếng như 浅草 (Asakusa), 銀座 (Ginza), 秋葉原 (Akihabara), 上野 (Ueno)六本木 (Roppongi).

Mặc dù đôi khi cùng đi qua một nhà ga, nhưng Tokyo Metro và Toei Subway lại thuộc hai đơn vị quản lý khác nhau. Chính vì vậy, giá vé hoặc tuyến di chuyển có thể không hoàn toàn giống nhau. Đây cũng là lý do nhiều người lần đầu đến Nhật thường thắc mắc vì sao cùng một điểm đến nhưng ứng dụng chỉ đường lại hiển thị nhiều lộ trình khác nhau.

   Đường sắt tư nhân.

Ngoài ra, Nhật Bản còn có rất nhiều công ty đường sắt tư nhân như: 京王電鉄 (Keiō Dentetsu), 小田急電鉄 (Odakyū Dentetsu), 東武鉄道 (Tōbu Tetsudō), 東急電鉄 (Tōkyū Dentetsu), 京成電鉄 (Keisei Dentetsu) hay 阪急電鉄 (Hankyū Dentetsu). Những tuyến này thường kết nối khu vực ngoại ô với trung tâm thành phố hoặc phục vụ các địa phương lân cận.

Điều quan trọng là dù bạn đi tuyến JR, Metro hay đường sắt tư nhân, phần lớn đều có thể thanh toán bằng thẻ IC như Suica hoặc Pasmo mà không cần mua vé giấy cho từng chặng.

  Suica là gì?

Suica (スイカ) là thẻ IC (Integrated Circuit Card) trả trước do JR East phát hành vào năm 2001. Đây là một trong những loại thẻ giao thông điện tử phổ biến nhất tại Nhật Bản, được thiết kế để giúp hành khách đi tàu nhanh chóng mà không cần mua vé giấy mỗi lần di chuyển.

Sau khi nạp tiền vào thẻ, bạn chỉ cần chạm Suica vào cổng soát vé khi vào và ra khỏi nhà ga. Hệ thống sẽ tự động tính quãng đường đã đi và khấu trừ đúng số tiền cần thanh toán. Cách sử dụng này vừa nhanh chóng, vừa hạn chế tình trạng mua nhầm vé hoặc phải xếp hàng tại máy bán vé.

Hiện tai, Suica không chỉ dùng để đi tàu điện mà còn được chấp nhận tại xe buýt, cửa hàng tiện lợi, siêu thị, máy bán hàng tự động, nhà hàng, tủ khóa thông minh và nhiều địa điểm thanh toán khác. Vì vậy, nhiều người xem Suica như một chiếc ví điện tử tiện lợi trong cuộc sống hằng ngày.

  Pasmo là gì?

Pasmo (パスモ) cũng là một loại thẻ IC trả trước nhưng được phát hành bởi các công ty đường sắt tư nhân và xe buýt tại khu vực Tokyo vào năm 2007. Mục đích của Pasmo cũng giống như Suica, đó là giúp người dùng thanh toán chi phí đi lại nhanh hơn mà không cần sử dụng vé giấy.

Cách sử dụng Pasmo gần như giống hoàn toàn với Suica. Bạn chỉ cần nạp tiền vào thẻ rồi chạm vào cổng kiểm soát vé khi lên và xuống tàu. Hệ thống sẽ tự động tính toán và trừ đúng số tiền theo quãng đường đã di chuyển.

Ngoài giao thông công cộng, Pasmo còn được sử dụng để thanh toán tại cửa hàng tiện lợi, siêu thị, quán cà phê, máy bán hàng tự động và nhiều dịch vụ khác trên khắp Nhật Bản.

  Suica và Pasmo khác nhau như thế nào?

Đây là câu hỏi mà hầu như ai chuẩn bị sang Nhật cũng từng tìm kiếm. Thực tế, nếu xét về chức năng sử dụng thì Suica và Pasmo gần như không có sự khác biệt.

Điểm khác nhau lớn nhất nằm ở đơn vị phát hành. Suica do JR East phát hành, trong khi Pasmo được phát hành bởi các công ty đường sắt tư nhân và xe buýt tại khu vực Tokyo. Tuy nhiên, nhờ hệ thống thẻ IC được liên kết trên phạm vi toàn quốc, cả hai đều có thể sử dụng trên phần lớn các tuyến JR, tàu điện ngầm, đường sắt tư nhân, xe buýt và nhiều dịch vụ thanh toán khác. Điều đó có nghĩa là bạn hoàn toàn có thể mua Suica rồi đi Tokyo Metro hoặc sử dụng Pasmo để đi tàu JR mà không gặp bất kỳ trở ngại nào.

  Cách mua thẻ Suica và Pasmo.

Vấn đề mà hầu hết người mới đều quan tâm chính là nên mua thẻ ở đâu và cách mua như thế nào. Trên thực tế, việc sở hữu một chiếc thẻ IC tại Nhật cũng không hề phức tạp như nhiều người nghĩ.

Chúng ta có thể mua ngay tại các sân bay quốc tế như 成田空港 (Narita Kūkō), 羽田空港 (Haneda Kūkō), các ga tàu lớn hoặc tại máy bán vé tự động ở nhiều nhà ga. Chỉ cần làm theo hướng dẫn trên màn hình, lựa chọn loại thẻ muốn mua và nạp số tiền ban đầu là bạn đã có thể sử dụng ngay.

Với khách du lịch ngắn ngày, Nhật Bản còn phát hành Welcome SuicaPasmo Passport. Đây là những loại thẻ được thiết kế dành riêng cho du khách quốc tế, không yêu cầu hoàn tiền đặt cọc khi trả thẻ. Lưu ý nhỏ, mỗi loại thẻ sẽ có thời hạn sử dụng nhất định nên bạn cần kiểm tra kỹ trước khi lựa chọn.

Nếu là du học sinh, thực tập sinh hoặc người lao động có thời gian sinh sống lâu dài tại Nhật, Kiến Minh khuyến khích bạn nên sử dụng Suica hoặc Pasmo phiên bản thông thường. Loại thẻ này có thể sử dụng lâu dài, nạp tiền nhiều lần và thuận tiện trong cuộc sống hằng ngày.

  Cách nạp tiền vào Suica và Pasmo.

Hai loại thẻ này nạp tiền rất đơn giản, có thể nạp tiền tại máy bán vé tự động trong nhà ga, các cửa hàng tiện lợi như: セブン-イレブン (7-Eleven), ファミリーマート (FamilyMart) hoặc ローソン (Lawson) và một số quầy dịch vụ tại nhà ga.

Thông thường, người dùng sẽ lựa chọn nạp từ 1.000 đến 10.000 yên tùy theo nhu cầu sử dụng. Khi số dư trong thẻ gần hết, bạn chỉ cần nạp thêm mà không cần mua thẻ mới. Đối với những người sử dụng iPhone tại Nhật Bản, Suica còn có thể tích hợp trực tiếp vào Apple Wallet. Điều này giúp bạn chỉ cần chạm điện thoại vào cổng soát vé mà không cần mang theo thẻ vật lý rất tiện lợi phải không nào.

  Cách sử dụng Suica và Pasmo khi đi tàu điện

Khi vào ga, chỉ cần chạm thẻ vào khu vực cảm ứng trên cổng kiểm soát vé. Màn hình sẽ hiển thị số dư còn lại và cổng sẽ tự động mở nếu thẻ hợp lệ. Đến ga đích, bạn tiếp tục chạm thẻ một lần nữa để hệ thống tính toán quãng đường đã đi và khấu trừ đúng số tiền cần thanh toán.

Nếu trong thẻ không còn đủ tiền, cổng sẽ không mở. Lúc này, bạn chỉ cần đến máy điều chỉnh vé hoặc máy nạp tiền để bổ sung số dư rồi tiếp tục hành trình.

 Ví dụ:     チャージしてください。

                 Chāji shite kudasai.

                 Vui lòng nạp tiền.

  Những mẹo giúp tiết kiệm chi phí khi đi tàu điện Nhật Bản.

Mặc dù Suica và Pasmo không giúp giảm giá vé, nhưng vẫn có cách để bạn tiết kiệm chi phí đi lại. Khi bạn có kế hoạch tham quan nhiều địa điểm trong cùng một ngày, thì nên cân nhắc mua các loại Day Pass hoặc vé đi không giới hạn của từng khu vực.

  Ví dụ: Tại Tokyo có các loại vé cho phép sử dụng không giới hạn hệ thống Tokyo Metro và Toei Subway trong thời gian nhất định. Với những người thường xuyên di chuyển, khoản tiết kiệm này có thể lên tới vài nghìn yên mỗi ngày.

Ngoài ra, hãy sử dụng thêm các ứng dụng chỉ đường như Google Maps hoặc ứng dụng của các hãng tàu để lựa chọn tuyến đường tối ưu hơn. Trong nhiều trường hợp, một tuyến tàu khác chỉ chênh lệch vài phút nhưng có mức giá thấp hơn đáng kể.

Một kinh nghiệm khác Kiến Minh được các bạn du học sinh của Kiến Minh mách cho đó là nên hạn chế xuống ga rồi vào lại ngay nếu không thực sự cần thiết. Một số trường hợp có thể khiến bạn phát sinh thêm chi phí do hệ thống tính thành hai lượt di chuyển riêng biệt.

  Những lỗi người mới thường gặp khi đi tàu điện Nhật.

Lỗi phổ biến nhất là lên nhầm tàu nhanh (快速 – Kaisoku) thay vì tàu thường (各駅停車 – Kakueki Teisha). Tàu nhanh sẽ bỏ qua nhiều ga, khiến bạn phải quay ngược lại và mất thêm thời gian.

Hoặc đi nhầm lối ra của nhà ga, rất nhiều nhà ga lớn như 新宿駅 (Shinjuku-eki) hay 東京駅 (Tōkyō-eki)  có hàng chục, thậm chí hàng trăm lối ra khác nhau. Nếu không để ý ký hiệu Exit hoặc số cửa ra, bạn có thể mất thêm 10–20 phút để tìm đúng địa điểm cần đến.

Lưu ý nhớ kiểm tra số dư trong thẻ trước khi lên tàu nhé, nếu không cổng kiểm soát không mở khi xuống ga và chúng ta phải mất thêm thời gian nạp tiền.

  Một số câu hỏi mà mọi người thường hay thắc mắc.

  1. Có nên mua Suica hay Pasmo trước khi sang Nhật?

Nếu tìm được địa điểm mua hoặc đăng ký trước thì có thể chuẩn bị từ sớm. Tuy nhiên, hiện nay việc mua trực tiếp tại Nhật khá là thuận tiện nên cũng không nhất thiết phải mua trước.

  1. Một thẻ Suica hoặc Pasmo có dùng được trên toàn Nhật Bản không?

Có. Trong hầu hết trường hợp, hai loại thẻ này đều được chấp nhận trên các hệ thống giao thông công cộng lớn tại Nhật Bản, nhưng vẫn còn một số tuyến địa phương ở vùng nông thôn vẫn có thể chưa hỗ trợ thẻ IC.

  1. Nếu làm mất thẻ thì phải làm sao?

Nếu là thẻ định danh đã đăng ký thông tin cá nhân, bạn có thể liên hệ đơn vị phát hành để được hỗ trợ khóa thẻ và cấp lại theo quy định. Với thẻ vô danh, việc khôi phục số dư thường sẽ không thực hiện được.

Khi mới đến Nhật, hệ thống tàu điện có thể tạo cảm giác phức tạp trong những ngày đầu. Thế nhưng, hiểu rõ cách hoạt động của các tuyến tàu và biết sử dụng Suica hoặc Pasmo đúng cách, bạn sẽ nhận ra đây là một trong những phương tiện giao thông thuận tiện, an toàn và đúng giờ nhất thế giới.

Hy vọng những chia sẻ trên từ Kiến Minh đã giúp bạn có cái nhìn tổng quan về hệ thống tàu điện cũng như cách sử dụng thẻ Suica và Pasmo một cách hiệu quả. Chỉ cần nắm vững những kiến thức cơ bản, bạn sẽ tự tin khám phá Nhật Bản mà không còn e ngại việc đi tàu điện.

 

🌸 TRUNG TÂM NHẬT NGỮ KIẾN MINH - DU HỌC KIẾN MINH

📞 (028) 62 868 898 - 0938 044 469

📍 27/1 Lê Trực, Phường Gia Định, TP. Hồ Chí Minh

📩 Email: [email protected]

Tin liên quan