5 Quy Định Pháp Luật Cơ Bản Du Học Sinh Cần Biết Để Tránh Rắc Rối Tại Nhật Bản

Nhật Bản là quốc gia nổi tiếng với sự kỷ luật, trật tự và hệ thống pháp luật rõ ràng. Đối với du học sinh – những người sinh sống và học tập lâu dài tại Nhật – việc hiểu và tuân thủ pháp luật là yếu tố bắt buộc, không chỉ để tránh rắc rối trước mắt mà còn để bảo vệ tương lai học tập, làm việc sau này.

Trên thực tế, rất nhiều trường hợp du học sinh gặp vấn đề về visa, bị cảnh cáo hoặc buộc về nước không phải vì cố tình vi phạm, mà do thiếu thông tin, nghe theo kinh nghiệm truyền miệng hoặc chủ quan với những quy định tưởng chừng nhỏ.

Dưới đây là bài viết mà Kiến Minh đã tổng hợp chi tiết 5 quy định pháp luật cơ bản nhưng quan trọng nhất mà mọi du học sinh tại Nhật Bản cần nắm rõ.

Quy định về làm thêm (アルバイト)

Căn cứ pháp lý

Theo Luật Xuất Nhập Cảnh Nhật Bản, du học sinh chỉ được phép làm thêm khi đã được cấp giấy phép hoạt động ngoài tư cách lưu trú (資格外活動許可- Shikaku-gai katsudō kyoka). Nếu không có giấy phép này, mọi hình thức làm thêm đều bị xem là trái phép.

Thời gian làm thêm hợp pháp

Trong thời gian học: tối đa 28 giờ/tuần

Trong các kỳ nghỉ dài theo lịch của trường: tối đa 40 giờ/tuần

Những hiểu lầm thường gặp

28 giờ là tổng số giờ của tất cả các công việc, không phải mỗi nơi làm 28 giờ

Làm không lương, làm giúp người quen, làm thời vụ ngắn ngày → vẫn tính là làm thêm

Chủ lao động cho làm quá giờ không có nghĩa là hợp pháp

Những công việc du học sinh không được phép làm

Dù có giấy phép hoạt động ngoài tư cách lưu trú (資格外活動許可 - Shikaku-gai katsudō kyoka), du học sinh vẫn bị cấm làm một số công việc nhất định, vì được xếp vào nhóm ảnh hưởng đến đạo đức xã hội hoặc an ninh trật tự.

Các công việc bị cấm tuyệt đối bao gồm:

Quán bar, pub, lounge

Câu lạc bộ đêm (night club)

Quán karaoke có tiếp khách ngồi cùng

Quán pachinko, game center có yếu tố cá cược

Các cửa hàng, cơ sở kinh doanh liên quan đến ngành giải trí người lớn (風俗営業 - Fūzoku eigyō)

Lưu ý quan trọng:

Dù chỉ làm thu ngân, dọn dẹp, rửa ly cũng bị xem là vi phạm

Chủ lao động nói “không sao” không có giá trị pháp lý

Làm thử, làm ngắn ngày, làm thay ca vẫn bị xử phạt như vi phạm chính thức

Hậu quả khi vi phạm

Bị ghi nhận vi phạm Luật Xuất Nhập Cảnh

Có thể bị cảnh cáo, phạt tiền

Không được gia hạn visa

Trường hợp nghiêm trọng: hủy tư cách lưu trú, buộc về nước

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất khiến du học sinh gặp rắc rối pháp lý tại Nhật.

2. Quy định về cư trú – Đăng ký địa chỉ là nghĩa vụ bắt buộc

Nghĩa vụ đăng ký cư trú:

Du học sinh phải đến ủy ban quận/huyện (市役所・区役所 - Shiyakusho / Kuyakusho) để đăng ký địa chỉ cư trú:

Trong vòng 14 ngày sau khi nhập cảnh

Trong vòng 14 ngày sau khi chuyển chỗ ở

Quy định này áp dụng cho tất cả các hình thức cư trú: ký túc xá, nhà thuê, ở ghép hoặc ở cùng người quen.

Các lỗi thường gặp

Nghĩ ở tạm nên không cần khai báo

Chuyển nhà nhưng không báo địa chỉ mới

Khai địa chỉ không đúng thực tế

Hậu quả có thể gặp

Bị coi là vi phạm nghĩa vụ cư trú

Ảnh hưởng đến việc gia hạn visa

Gặp khó khăn khi làm thủ tục ngân hàng, bảo hiểm, điện thoại

Hồ sơ lưu trú bị đánh giá xấu về lâu dài

3. Quy định về bảo hiểm y tế quốc dân (国民健康保険 - Kokumin kenkō hoken)

Du học sinh bắt buộc phải tham gia

Tất cả du học sinh lưu trú tại Nhật trên 3 tháng đều bắt buộc tham gia bảo hiểm y tế quốc dân ngay sau khi đăng ký địa chỉ cư trú.

Quyền lợi khi tham gia bảo hiểm

Chỉ chi trả 30% chi phí khám chữa bệnh

Áp dụng tại hầu hết bệnh viện, phòng khám trên toàn Nhật Bản

Giảm gánh nặng tài chính khi ốm đau, tai nạn, nhập viện

Nếu không tham gia bảo hiểm

Phải tự chi trả 100% chi phí y tế, thường rất cao

Có thể bị truy thu tiền bảo hiểm

Ảnh hưởng xấu đến hồ sơ gia hạn visa

Nhiều du học sinh chỉ nhận ra tầm quan trọng của bảo hiểm khi gặp vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.

4. Quy định về giao thông – Xe đạp cũng là phương tiện giao thông

Nhật Bản nổi tiếng là quốc gia có hệ thống giao thông nghiêm ngặt – kỷ luật – an toàn. Việc không nắm rõ luật, dù chỉ là những lỗi nhỏ, cũng có thể dẫn đến phạt tiền, ghi hồ sơ vi phạm và ảnh hưởng trực tiếp đến tư cách lưu trú.

Quy tắc đi bên trái (左側通行-sahō tsūkō)

Tất cả các phương tiện: ô tô, xe máy, xe đạp đi bên trái đường

Người đi bộ:

Đi trên vỉa hè

Nếu không có vỉa hè →phải đi sát lề trái

Đây là lỗi du học sinh rất dễ vi phạm khi mới sang Nhật do thói quen đi bên phải giống ở Việt Nam

Tuân thủ đèn tín hiệu & vạch sang đường

Đèn đỏ: bắt buộc dừng

Đèn xanh: được đi nhưng vẫn phải quan sát

Người đi bộ:

Chỉ sang đường tại vạch kẻ trắng

Không được băng qua đường khi đèn đỏ, dù đường trống

Cảnh sát Nhật xử phạt rất nghiêm, không có ngoại lệ.

Quy định với xe đạp – Dễ bị phạt nhất

Xe đạp tại Nhật được xem là phương tiện giao thông thông dụng của du học sinh

Những hành vi bị cấm:

Vượt đèn đỏ

Đi ngược chiều

Vừa đi vừa dùng điện thoại

Chở hai người

Không bật đèn khi trời tối

Bắt buộc:

Đi dưới lòng đường khi không có làn xe đạp

Đội mũ bảo hiểm (đặc biệt với trẻ em)

Đăng ký xe đạp chống trộm tại cửa hàng

Vi phạm xe đạp vẫn có thể bị phạt tiền và ghi hồ sơ.

Cấm tuyệt đối rượu bia khi tham gia giao thông

Cấm 100% uống rượu bia khi: Lái ô tô, lái xe máy, Đi xe đạp

Người: Cho mượn xe, ngồi sau, biết người lái đã uống rượu

Đều có thể bị xử phạt

Đây là lỗi rất nặng, có thể dẫn đến hủy tư cách lưu trú.

Không sử dụng điện thoại khi di chuyển

Cấm nghe gọi, nhắn tin khi: Lái xe, đi xe máy, đi xe đạp

Người đi bộ vừa đi vừa dùng điện thoại cũng có thể bị nhắc nhở, xử phạt

Nhật Bản ưu tiên an toàn tuyệt đối cho người tham gia giao thông.

Quy định về bằng lái xe

Không có bằng lái Nhật: Không được lái ô tô, xe máy

Du học sinh muốn lái xe: Phải thi bằng Nhật hoặc đổi bằng hợp lệ

Lái xe không bằng:

Phạt tiền nặng

Có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự

Mức phạt & ảnh hưởng pháp lý

Phạt tiền từ vài nghìn đến hàng trăm nghìn yên

Ghi nhận vi phạm trong hồ sơ

Vi phạm nghiêm trọng: Bị từ chối gia hạn visa, ảnh hưởng hồ sơ du học – việc làm

Lưu ý

Không chủ quan với “lỗi nhỏ”

Quan sát kỹ biển báo

Ưu tiên đi bộ, tàu điện khi chưa hiểu rõ luật

Hỏi trường học hoặc 市役所・区役所- Shiyakusho / Kuyakusho khi có thắc mắc

5. Quy định về trật tự công cộng và hành vi cá nhân

Những hành vi dễ bị xử lý nghiêm

Gây ồn ào ban đêm, làm phiền hàng xóm

Uống rượu say gây mất trật tự nơi công cộng

Đánh nhau, xô xát

Trộm cắp vặt, dù giá trị nhỏ

Phá hoại tài sản công cộng

Cần đặc biệt lưu ý

Trộm cắp tại Nhật là tội hình sự, không phân biệt giá trị lớn hay nhỏ

Vi phạm có thể ảnh hưởng trực tiếp đến visa, việc chuyển trường và cơ hội việc làm sau tốt nghiệp

Du học tại Nhật Bản không chỉ là học ngôn ngữ hay chuyên môn, mà còn là quá trình học cách tuân thủ pháp luật và tôn trọng các quy tắc xã hội. Việc nắm rõ những quy định pháp luật cơ bản sẽ giúp du học sinh tránh được các rắc rối không đáng có, bảo vệ tư cách lưu trú và tạo nền tảng vững chắc cho quá trình học tập, làm việc lâu dài tại Nhật.

Với định hướng đồng hành ngay từ giai đoạn chuẩn bị đến khi ổn định cuộc sống tại Nhật, Kiến Minh luôn chú trọng trang bị cho học viên những kiến thức pháp luật và kỹ năng cần thiết, giúp du học sinh an tâm học tập, sinh hoạt đúng quy định và vững bước trên hành trình du học.

TRUNG TÂM NHẬT NGỮ KIẾN MINH - DU HỌC KIẾN MINH
(028) 62 868 898 - 0938 044 469
27/1 Lê Trực, Phường Gia Định, TP. Hồ Chí Minh
Email: [email protected]
Website: https://www.kienminh.edu.vn