5 Nghề Nghiệp Kỳ Lạ Tại Nhật Bản: Những Công Việc Chỉ Có Thể Tồn Tại Ở Xứ Sở Mặt Trời Mọc

Khi nhắc đến Nhật Bản, nhiều người thường nghĩ đến những chuyến tàu điện đúng giờ, các bộ anime đình đám hay những phát minh công nghệ tiên tiến. Thế nhưng, bên cạnh đó, đất nước này còn sở hữu nhiều nghề nghiệp kỳ lạ khiến người nước ngoài không khỏi há hốc mồm bất ngờ. Từ nghề đẩy khách lên tàu điện, xin lỗi thuê cho đến dịch vụ cho thuê người thân, những công việc tưởng chừng khó tin này lại xuất phát từ những nhu cầu rất thực tế trong xã hội Nhật Bản. Hãy cùng Kiến Minh khám phá 5 nghề độc lạ tiêu biểu ở Nhật và tìm hiểu những câu chuyện văn hóa thú vị đằng sau chúng.

1. Oshiya – Nhân viên đẩy khách lên tàu điện

Nếu từng xem các video về giờ cao điểm ở Nhật Bản, có lẽ bạn đã bắt gặp hình ảnh những nhân viên mặc đồng phục đứng trên sân ga và dùng tay đẩy hành khách vào trong toa tàu. Họ được gọi là Oshiya – một nghề từng rất phổ biến tại các thành phố lớn của Nhật Bản.

• Nghề này bùng nổ trong giai đoạn đô thị hóa thần tốc của Nhật Bản (thập niên 1980 - 1990), khi lượng người đổ về thành phố quá lớn mà hạ tầng chưa kham nổi. Nhiệm vụ của họ là giúp cửa tàu đóng lại đúng giờ để đảm bảo lịch trình không trễ dù chỉ một giây. Ngày nay, khi công nghệ tàu tự động phát triển, Oshiya không còn là một nghề chuyên biệt nữa mà đã trở thành nhiệm vụ hỗ trợ thêm của nhân viên nhà ga vào những ngày đặc biệt.

• Điều thú vị là thay vì xem việc chen chúc là điều bình thường, người Nhật lại tìm cách xây dựng cả một vị trí công việc chuyên biệt để giải quyết vấn đề đó. Điều này phần nào cho thấy sự coi trọng tính đúng giờ, hiệu quả và tính tổ chức vốn đã trở thành một phần trong văn hóa Nhật Bản.

2. Dịch vụ cho thuê người thân, bạn bè và khách mời.

Đây có lẽ là một trong những nghề khiến nhiều người nước ngoài bất ngờ nhất khi lần đầu tiên nghe đến.

Tại Nhật Bản, các công ty như Family Romance không còn xa lạ. Họ cung cấp dịch vụ cho thuê người đóng vai bố mẹ, người yêu, đồng nghiệp hoặc khách mời đám cưới. Chi phí cho một lần thuê cũng không rẻ, dao động từ 10.000 đến 20.000 Yên (khoảng 1.5 - 3 triệu VNĐ) cho vài giờ đồng hồ.

• Dịch vụ này xuất phát từ những nhu cầu rất thực tế trong xã hội Nhật Bản hiện đại. Nhiều người sống xa gia đình, ngại giao tiếp hoặc cảm thấy cô đơn trong cuộc sống thường ngày. Một số người muốn có thêm khách tham dự đám cưới để buổi lễ trở nên đông vui hơn, trong khi số khác cần một người đồng hành trong những dịp quan trọng, đôi khi chỉ là ai đó để lắng nghe sau khoảng thời gian áp lực và mệt mỏi.
• Thay vì chỉ nhìn đây là một dịch vụ kỳ quặc, nhiều người Nhật xem nó như một giải pháp giúp họ kết nối, sẻ chia và lấp đầy những khoảng trống đời sống tinh thần của bản thân trong bối cảnh xã hội hiện đại mà con người ngày càng xa cách với nhau hơn.

3. Shazaiya – Nghề xin lỗi thuê

Trong văn hóa Nhật Bản, lời xin lỗi không đơn thuần là thừa nhận sai sót mà còn thể hiện sự tôn trọng đối với người khác. Chính vì vậy, một nghề nghiệp khá đặc biệt đã xuất hiện: Shazaiya – những chuyên gia được thuê để thay mặt khách hàng đi xin lỗi.

• Dịch vụ này không nhằm giúp ai đó trốn tránh trách nhiệm pháp lý. Thực tế, khi một cuộc tranh cãi đạt đến đỉnh điểm, sự xuất hiện của "chính chủ" đôi khi chỉ làm bùng phát thêm ngọn lửa tức giận. Lúc này, các Shazaiya (những người được đào tạo bài bản về cách dùng từ, cách cúi đầu đúng góc độ) sẽ xuất hiện như một trung gian để hạ nhiệt căng thẳng và truyền đạt thiện chí một cách chuyên nghiệp, phù hợp nhất.
• Sự tồn tại của nghề này cho thấy người Nhật coi trọng các mối quan hệ xã hội đến mức nào. Đôi khi, việc giữ gìn sự hòa hợp trong tập thể còn được đặt lên trên cảm xúc cá nhân. Ngoài ra, việc mượn một "bên thứ ba" còn là một bước đi khôn ngoan, giúp đôi bên giải quyết vấn đề bằng lý trí thay vì để cảm xúc bộc phát làm hỏng việc.

4. Người giữ chỗ ngắm hoa anh đào.

Mỗi khi mùa xuân đến, người Nhật lại náo nức tổ chức Hanami – những buổi tụ họp ăn uống dưới tán hoa anh đào lộng lẫy. Để có một vị trí đẹp tại các công viên lớn, người ta phải đến xếp hàng hoặc trải bạt giữ chỗ trước cả nửa ngày trời. Từ đó, công việc "giữ chỗ thuê" xuất hiện.

• Tại một số doanh nghiệp, các nhân viên mới hoặc thực tập sinh có thể được giao nhiệm vụ đến công viên từ sáng sớm, trải bạt và ngồi giữ chỗ trong nhiều giờ trước khi mọi người đến. Thậm chí, một số công ty dịch vụ còn nhận giữ chỗ thuê cho những khách hàng không có thời gian xếp hàng.
• Nghe có vẻ hài hước, nhưng công việc này phản ánh khá rõ nét văn hóa tập thể của người Nhật. Những buổi Hanami không chỉ là hoạt động giải trí mà còn được xem là cơ hội để xây dựng, phát triển các mối quan hệ trong học tập và công việc. Có lẽ cũng vì thế mà việc dành hàng giờ chỉ để giữ một khoảnh đất dưới gốc cây anh đào lại được xem là hoàn toàn bình thường ở Nhật Bản.

5. Người dọn dẹp hiện trường Kodokushi

Đây có lẽ là nghề nghiệp đặc biệt và cũng khiến nhiều người suy ngẫm nhất trong danh sách này.

Kodokushi là thuật ngữ dùng để chỉ những trường hợp một người qua đời trong cô độc và không được phát hiện trong một khoảng thời gian dài. Hiện tượng này ngày càng trở nên phổ biến khi Nhật Bản bước vào giai đoạn già hóa dân số và số người sống một mình liên tục tăng lên.

• Sau những trường hợp như vậy, các công ty chuyên biệt sẽ được thuê để xử lý hiện trường. Đây là một công việc rất nặng nề và đòi hỏi một bản lĩnh tâm lý cực kỳ lớn. Thế nhưng, quy trình của họ lại khiến người ta phải nể phục. Họ không chỉ đến dọn dẹp sạch sẽ như một dịch vụ vệ sinh thông thường. Họ tỉ mỉ phân loại từng hiện vật, gom nhặt lại những bức ảnh cũ, những lá thư tay hay kỷ vật của người đã khuất để bàn giao cho người thân với sự trân trọng và tôn nghiêm tuyệt đối.
• Khách hàng sẵn sàng chi trả một mức phí cao không chỉ để mua sự sạch sẽ, mà họ đang mua sự thanh thản trong tâm hồn cho cả người đi lẫn người ở lại.

Mặc dù khá nặng nề, nhưng sự tồn tại của công việc này phản ánh một vấn đề xã hội đáng chú ý: sự cô đơn đang trở thành một trong những vấn đề nhức nhối của xã hội Nhật Bản hiện đại.

*Điều gì đã khiến những nghề nghiệp kỳ lạ thế này xuất hiện tại Nhật Bản?

Thoạt nhìn, những nghề nghiệp trên có vẻ rất khác thường. Tuy nhiên, chúng đều xuất phát từ những đặc điểm rất riêng của xã hội Nhật Bản. Đó là sự coi trọng tính đúng giờ, tinh thần trách nhiệm, văn hóa tập thể và khả năng biến các nhu cầu trong cuộc sống thành dịch vụ chuyên nghiệp.

Từ nghề Oshiya giúp duy trì lịch trình tàu điện chính xác, Shazaiya hỗ trợ giải quyết mâu thuẫn một cách văn minh cho đến dịch vụ cho thuê người thân nhằm giảm bớt cảm giác cô đơn, mỗi công việc đều phản ánh một góc nhìn thú vị về văn hóa và con người Nhật Bản.

Qua 5 nghề nghiệp kỳ lạ tại Nhật Bản, chúng ta có thể thấy rằng đằng sau những công việc tưởng như khó tin lại là những câu chuyện rất thực về văn hóa, lối sống và các vấn đề xã hội của người Nhật. Chính khả năng quan sát nhu cầu và tìm ra giải pháp cho từng vấn đề đã góp phần tạo nên một xã hội Nhật Bản độc đáo như ngày nay.

Nếu yêu thích văn hóa Nhật Bản, chắc chắn bạn sẽ còn khám phá được rất nhiều điều thú vị khác ngoài anime, manga hay hoa anh đào. Và biết đâu, trong tương lai, chính bạn sẽ có cơ hội trải nghiệm những nét văn hóa đặc biệt ấy khi học tập và sinh sống tại Nhật Bản.

🌸 TRUNG TÂM NHẬT NGỮ KIẾN MINH - DU HỌC KIẾN MINH

📞 (028) 62 868 898 - 0938 044 469 - 0968 438 967

📍 27/1 Lê Trực, Phường Gia Định, TP. Hồ Chí Minh